Volendam ligt langs de dijk met als kloppend hart de havenkom met de vele souvenirswinkels en horecagelegenheden. De haven vormt met de afslag, het levendige havenverkeer van de vissersschepen, enkele oude botters, pleziervaartschepen en de jachten en de aparte sfeer een internationale ontmoetingsplaats.

Achter de dijk vindt u nauwe dichtbebouwde straatjes met oude  vissershuisjes en smalle grachtjes. Zoals het Doolhof dat zijn naam dankt aan het feit dat de bebouwing er niet volgens een vast omlijnd stratenpatroon tot stand kwam. Bij feestelijke gelegenheden kleden veel Volendammers zich nog in hun traditionele klederdracht.